Perde
açılınca bir banka şubesini görüyoruz. Dekor çok başarılı.
Numara alma makinesinden bankodaki kayan yazılara kadar her şey
bütün detaylarıyla düşünülmüş. Sahnede bir müşteri, banka
memurları ve güvenlik görevlisi var. Öğle tatili bitmiş,
ama şubedeki rehavet sürüyor. Derken sahneye emekli ilkokul
öğretmeni Saadet Yurtlu giriyor. Üzerinde kendisine çok yakışan,
tam da sosyal konumuna ve yaşına uygun yeşil şık bir elbise var.
Saçları sıkıca topuz yapılmış. Herkese “evladım” diye
hitap eden, disiplinli, mesleğini yaşam tarzı olarak
benimsemiş bir öğretmen kendisi. Aynı zamanda çocuğunun üzerine
titreyen bir anne. Bankadaki parasını çekecek ve oğlu Sermet'e
hediye alacak. Çünkü Sermet'in o gün doğum günü. Daha bankaya
adımını atar atmaz güvenlik görevlisinin laubali ve cahilane
davranışlarından rahatsız olan Saadet Hanım “bunlar hep
müfredat sorunu, sizleri eğitemedik” diyerek tavrını ve halini
belli ederken, bankaya yüzlerinde kadın çorabı olan 3 kişi
giriyor ve olaylar böylece başlıyor.
Buraya
kadar anlattıklarım zaten oyunun tanıtım broşüründe de mevcut,
dolayısıyla oyunu izlemek isteyenlere bir kopya vermediğimin
altını çizmek isterim. Gelelim yorumlarıma.
Oyunu
izledikten sonra yazarın neyi anlattığını pek anlayamadım.
Geçen
sene önermesiz tiyatro metin yazarlığı eğitimi aldıktan sonra,
izlediğim oyunlarda hep yazarın asıl anlatmak istediği ana temayı
bulmaya çalışıyorum. Ama “Saadet Hanım” da o kadar çok
mesaj kaygısı vardı ki, oyundan çıktığımda aklımda kalan şey
sadece “ yazarın kafasının çok karışık” olduğuydu.
Oyunun tanıtımında özetlendiği gibi eski zaman disiplinlerinden
kalma emekli öğretmen Saadet Hanım'ın bakış açısından olaylar anlatılsaydı, “güldüm eğlendim düşündüm” der çıkardım. Ama
böyle olmadı. Çünkü son dönemin popüler tanımlaması olan
“sübliminal mesajlar” oyunda o kadar çok yer alıyordu ki, açıkçası izleyicilerin çoğunun topluca güldüğü bazı yerlerde ellerim
çenemde donuk bir yüz ifadesiyle bakakaldığım çok oldu. Bir
karışıklık komedisi olarak kalabilirdi belki oyun, ben de güler
eğlenir stres atar çıkardım. Ama öyle değildi...
Oyundaki
mesajlar
Saadet
Hanım bankadaki çalışanların ya da eylemcilerin beğenmediği
davranışları için “işte bunlar hep müfredat yüzünden,
okullardaki müfredat değişmeli” mesajını birkaç kere
tekrarladı. O sırada salondaki izleyicilerden büyük bir alkış koptu. Oysa
“müfredat değişmeli” diyen Saadet Hanım'ın okullarda nasıl
bir eğitim sistemi istediğini bilmiyorduk biz seyirciler olarak. Dolayısıyla ben alkışlamadım bu repliği. Çünkü bu sloganvari tekrar edilen mesaj beni hiç ama hiç
etkilemedi.
Oyunda
solcu eylemciler aşırı derecede karikatürize edilmiş. Tamam
silahlı eylemler yanlıştır, elbette şiddet yanlısı değilim
ben de. Ama kitap cümleleriyle konuşan eylemcilerin -ki böyle
konuşmaları alay konusu edilmiş- bir bildiri yazıp isteklerini
dile getirmekten bile aciz olarak gösterilmelerini, grubun başkanının gözlüğünden sarkan etiketi egzajere edilmiş detaylar olarak gördüm. Aynı şekilde eylemcilerin bir konuya
karar vermek için oylama yapmaları da abartılarak komedi unsuru
haline getirilmiş. Neden? Bir toplulukta karar vermek için oylama
yapmak çok mu gülünesi bir durum... Oyunun sonunda “her şeyi
sevgiyle çözelim” gibi bir mesaj verildi gibi oldu bir ara ama, açıkçası bu kadar laf kalabalığında çok sönük kaldı bence.
Işıklar kararıp da son sahnede Saadet Hanım oyuncuların
arasına karışarak “biz çocuklarımızdan gözyaşlarımızı
sakladık, sonunda kendileri arayıp buldular. Siz çocuklarınıza
acılarınızı öğretin ki mutluluğu bulsunlar” dediğinde çok
beğendim bu repliği. Ama oyunun bütünüyle ne alakası vardı,
yine bağlantı kuramadım...
Muhtemelen
yazar Ahmet Levent Pala, dünyaya soldan bakanları eleştirmek
istemiş, ama açıkçası kendisinin nerede durduğu da pek belli
değil. Bu eleştiriyi yaparken ortak değer olan öğretmenlerden
yola çıkmış. Biraz müfredattan dem vurmuş, biraz
eğitimsizlikten dem vurmuş, araya görevini kötüye kullanan memur, elemanıyla
sevgili olan evli yönetici, sevince evlenmek gerekir klişesi, az
biraz da komik unsur ekleyince, sonuna da “sevin, sevilin” mesajını kulağa güzel gelen bir akışla koyunca, dediğim gibi ortaya
karmaşık bir oyun çıkmış.
Oyunda
en çok Nilgün Kasapbaşoğlu'nu sevdim.
Oyunda
Saadet Hanım rolünde oynayan Nilgün Kasapbaşoğlu'nu çok
sevdim. Gerek ses tonu, gerek sahne hakimiyeti, gerekse mimikleriyle
gerçekten de çok başarılıydı. 200'e yakın oyunda görev yapan,
sinema ve dizilerden de tanıdığımız, aynı zamanda çok başarılı
bir seslendirme sanatçısı olan Nilgün Hanım'ın performansını
ve müthiş enerjisini izlediğim için kendimi şanslı
hissediyorum. Siz de eğer fırsat bulup oyunu izlerseniz
yorumlarınızı merakla bekliyorum.
Son not;
Sansürsüz, düşüncelerin özgürce aktarıldığı, tiyatrocuların işten atılmadığı, oyunların yöneticilerin istekleri doğrultusunda seçilmediği ve doya doya sanatla dolu geçen günler dilerim hepimize...
Son not;
Sansürsüz, düşüncelerin özgürce aktarıldığı, tiyatrocuların işten atılmadığı, oyunların yöneticilerin istekleri doğrultusunda seçilmediği ve doya doya sanatla dolu geçen günler dilerim hepimize...







































